บทความ

ไฟไหม้ เรื่องใกล้ตัวที่ทุกคนควรรู้

สาเหตุ ประเภท วิธีป้องกัน และแนวทางรับมือเมื่อเกิดเหตุ

ไฟไหม้เป็นหนึ่งในภัยพิบัติที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน ทุกสถานที่ และทุกช่วงเวลา ไม่ว่าจะเป็นบ้านพักอาศัย อาคารสำนักงาน โรงงานอุตสาหกรรม หรือสถานที่สาธารณะ ความเสียหายจากไฟไหม้ไม่ได้จำกัดเพียงทรัพย์สินเท่านั้น แต่ยังรวมถึงชีวิต สุขภาพ และความมั่นคงขององค์กร

ดังนั้น ความรู้เรื่องไฟไหม้ที่ทุกคนควรรู้จึงไม่ใช่เพียงข้อมูลทั่วไป แต่เป็นองค์ความรู้สำคัญที่ช่วยลดความสูญเสียและเพิ่มความปลอดภัย โดยเฉพาะในยุคที่อาคารมีระบบไฟฟ้าและเทคโนโลยีที่ซับซ้อนมากขึ้น

ความสำคัญของความรู้เรื่องไฟไหม้ในชีวิตประจำวัน

ไฟไหม้ส่วนใหญ่มักเกิดจากความประมาท การขาดความรู้ หรือระบบความปลอดภัยที่ไม่ได้มาตรฐาน ความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับอัคคีภัยจะช่วยให้สามารถป้องกันและรับมือได้อย่างถูกต้อง

ไฟไหม้เกิดจากองค์ประกอบ 3 ประการที่เรียกว่า “สามเหลี่ยมแห่งไฟ” (Fire Triangle) ได้แก่

- เชื้อเพลิง (Fuel)

- ความร้อน (Heat)

- ออกซิเจน (Oxygen)

หากองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งถูกตัดออก ไฟจะไม่สามารถลุกไหม้ต่อไปได้ หลักการนี้จึงเป็นพื้นฐานของการดับเพลิงและการป้องกันอัคคีภัย

สาเหตุหลักของไฟไหม้ที่พบบ่อยในประเทศไทย

สาเหตุของไฟไหม้ที่พบได้บ่อยทั้งในบ้านและสถานประกอบการ ได้แก่

- ไฟฟ้าลัดวงจรจากอุปกรณ์ที่เสื่อมสภาพ

- การใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าไม่ถูกต้อง เช่น ใช้ปลั๊กพ่วงที่ไม่ได้มาตรฐาน หรือชาร์จอุปกรณ์ทิ้งไว้เป็นเวลานาน

- การใช้ปลั๊กพ่วงเกินกำลัง

- กิจกรรมที่ก่อให้เกิดความร้อน เช่น งานเชื่อม งานตัดโลหะ

- การเก็บสารเคมีหรือวัตถุไวไฟอย่างไม่เหมาะสม

- การสูบบุหรี่ในพื้นที่ห้ามสูบ

- เครื่องจักรอุตสาหกรรมที่มีความร้อนสะสมและขาดการบำรุงรักษา

- การไม่ตรวจสอบระบบป้องกันอัคคีภัยอย่างสม่ำเสมอ

ในอาคารขนาดใหญ่หรือภาคอุตสาหกรรม สาเหตุเหล่านี้อาจส่งผลรุนแรงอย่างมาก หากไม่มีระบบตรวจจับและระบบดับเพลิงที่มีประสิทธิภาพ

ประเภทของไฟไหม้และวิธีเลือกอุปกรณ์ดับเพลิงที่เหมาะสม

ไฟไหม้แบ่งออกเป็นหลายประเภท ซึ่งแต่ละประเภทต้องใช้วิธีดับไฟที่แตกต่างกัน หากเลือกอุปกรณ์ไม่ถูกต้อง อาจทำให้สถานการณ์รุนแรงขึ้นได้

ไฟไหม้ประเภท A

เกิดจากวัสดุของแข็งที่ติดไฟง่าย เช่น ไม้ กระดาษ ผ้า พลาสติก ยาง

อุปกรณ์ที่เหมาะสม

- ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง (Dry Chemical)

- ถังดับเพลิงสูตรน้ำ (Water Mist / ABFFC)

ไฟไหม้ประเภท B

เกิดจากของเหลวไวไฟหรือก๊าซ เช่น น้ำมันเชื้อเพลิง สารเคมี แก๊สหุงต้ม

อุปกรณ์ที่เหมาะสม

- ถังดับเพลิงผงเคมีแห้ง

- ถังดับเพลิง CO₂

- ถังดับเพลิงโฟม

ไฟไหม้ประเภท C

เกิดจากอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีกระแสไฟ เช่น ไฟฟ้าลัดวงจร สายไฟชำรุด

อุปกรณ์ที่เหมาะสม

- ถังดับเพลิงผงเคมีแห้ง

- ถังดับเพลิง CO₂

- Water Mist ที่ใช้กับไฟฟ้าได้

ไฟไหม้ประเภท D

เกิดจากโลหะติดไฟ เช่น แมกนีเซียม โซเดียม ไทเทเนียม

อุปกรณ์ที่เหมาะสม

- ถังดับเพลิงชนิดโลหะติดไฟ (Class D)

ไฟไหม้ประเภท K

เกิดจากน้ำมันประกอบอาหาร เช่น น้ำมันพืช น้ำมันสัตว์

อุปกรณ์ที่เหมาะสม

- ถังดับเพลิงสำหรับครัว (Class K / Wet Chemical)

การป้องกันไฟไหม้ในบ้านและองค์กร

การป้องกันถือเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการลดความเสี่ยงจากไฟไหม้ แนวทางสำคัญ ได้แก่

- ตรวจสอบระบบไฟฟ้าอย่างสม่ำเสมอ

- ใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ได้มาตรฐาน

- ติดตั้งเครื่องตรวจจับควัน (Smoke Detector)

- ติดตั้งระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

- จัดอบรมการอพยพหนีไฟ

- จัดทำแผนฉุกเฉินและซ้อมแผนอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

สำหรับองค์กรขนาดใหญ่ การออกแบบระบบป้องกันอัคคีภัยโดยผู้เชี่ยวชาญถือเป็นหัวใจสำคัญของความปลอดภัยระยะยาว

เมื่อเกิดไฟไหม้ ควรทำอย่างไรเป็นอันดับแรก

การรับมืออย่างมีสติสามารถช่วยลดความสูญเสียได้อย่างมาก ควรปฏิบัติดังนี้

1. ตั้งสติและกดสัญญาณเตือนไฟไหม้

2. โทรแจ้งหน่วยงานฉุกเฉินทันที

3. อพยพออกจากพื้นที่ตามเส้นทางหนีไฟ

4. หลีกเลี่ยงการใช้ลิฟต์

5. หากมีควัน ให้ก้มต่ำและใช้ผ้าชุบน้ำปิดจมูก

เมื่อเกิดไฟไหม้ ควรติดต่อหน่วยงานใดบ้าง

- เจ้าหน้าที่ดับเพลิง โทร 199

- หน่วยแพทย์ฉุกเฉิน โทร 1669

- เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของอาคารหรือโรงงาน

- ผู้รับผิดชอบด้านความปลอดภัย

หลังจากควบคุมสถานการณ์ได้แล้ว ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบระบบเพื่อป้องกันเหตุซ้ำ

บทบาทของ บริษัท สยามซินดิเคทเทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบอัคคีภัย

ระบบป้องกันอัคคีภัยไม่ใช่เพียงการติดตั้งอุปกรณ์ แต่ต้องอาศัยความรู้เชิงวิศวกรรม การออกแบบที่เหมาะสม และการบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่อง บริษัท สยามซินดิเคทเทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) หนึ่งในองค์กรที่มีความเชี่ยวชาญด้านระบบป้องกันอัคคีภัยแบบครบวงจร ตั้งแต่

- การออกแบบระบบ

- การติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิง

- ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

- การตรวจสอบและบำรุงรักษา

- การให้คำปรึกษาด้านมาตรฐานความปลอดภัย

ประสบการณ์และความเชี่ยวชาญเหล่านี้ช่วยให้องค์กรสามารถลดความเสี่ยงจากไฟไหม้ได้อย่างยั่งยืน

เหตุผลที่องค์กรควรลงทุนในระบบป้องกันไฟไหม้

เหตุไฟไหม้เพียงครั้งเดียวอาจสร้างความเสียหายมหาศาลมากกว่าค่าใช้จ่ายในการป้องกันหลายเท่า เช่น

- ความเสียหายต่อทรัพย์สิน
- การหยุดชะงักของธุรกิจ

- ผลกระทบต่อภาพลักษณ์องค์กร

- ความเสี่ยงทางกฎหมาย

บทสรุปไฟไหม้ที่ทุกคนควรรู้ เพื่อความปลอดภัยที่ยั่งยืน

ไฟไหม้เป็นความเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้ามได้ การมีความรู้ ความพร้อม และระบบป้องกันที่ได้มาตรฐาน คือกุญแจสำคัญในการลดความสูญเสีย ไฟไหม้ที่ทุกคนควรรู้ ไม่ใช่เพียงข้อมูลทั่วไป แต่คือองค์ความรู้ที่ช่วยปกป้องชีวิตและธุรกิจได้อย่างแท้จริง

ซึ่งการเลือกใช้บริการจากผู้เชี่ยวชาญที่เชื่อถือได้ บริษัท สยามซินดิเคทเทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) จะช่วยให้องค์กรของคุณมั่นใจได้ว่าความปลอดภัยถูกดูแลอย่างมืออาชีพ ครบวงจร และได้มาตรฐานสูงสุด